جلال مصطفوى كاشانى

20

دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى )

گفتهء ابن سينا در كتاب شفا يا قانون استناد مىكردند و مىگفتند : استاد چنين گفته « Magister dixit » تا اينكه پس از آماده شدن زمينه‌هاى لازم ، كاسهء صبر بعضى از نويسندگان و دانشمندان و از جمله پترارك « 2 » لبريز شد و در نطق آتشين خود چنين گفت : « اى مردم نادان ! بعد از دمستن فصيحى مثل سيسرون پيدا شد . هومر كه رفت بجاى او ويرجيل آمد ولى شما مىگوييد كه در علوم و ادبيات كسى نمىتواند با مسلمين همسرى كند و بجاى آنان قرار گيرد . امروز ما با اكثر علماى يونان قديم در يك رديف هستيم بلكه در بعضى علوم از آنان برتريم . ما اينك بر تمام اقوام و ملل دنيا تفوق حاصل نموده‌ايم . ليكن شما مىگوييد به استثناى عرب و مسلمان ! واى از حماقت ما ! امان از اين جنون و بىعقلى ! هان ! همت ! ايتاليا . آيا تو در خوابى ؟ آيا تو مرده‌اى ؟ » « 3 » يك سند ارزندهء ديگر از زبان يك مورخ مشهور و با انصاف دربارهء تعصب شديد مذهبى اروپاييان و كينهء ديرينهء آنان با جهان اسلام ، در كتاب تمدن اسلام و عرب صفحهء 750 در اين‌باره آمده است : « حقيقت امر اينست كه پيروان اسلام ، از مدت طولانى در زمرهء شديدترين دشمنان اروپا محسوب بوده‌اند . اگر در زمان شارل مارتل و ايام جنگهاى صليبى يا جلوى قسطنطنيه ، تيغهاى آبدار آنان قلوب ما را جريحه‌دار نكرده باشد ، بيشتر از همه ، تمدن آنان ، كه در نهايت درجه كمال بوده است ما را سرافكنده ساخته و در حقيقت پست و حقير نموده است و گويا از آن زمان مدتى نگذشته باشد كه از فشار پنجهء آنان نجات پيدا كرده‌ايم . بين ما و مسلمين يك سلسله تعصباتى است كه از مدتهاى طولانى ، بطور توارث جمع شده و در حقيقت جزء طبيعت ما گرديده است و اگرچه بعضى اوقات آن را مكتوم و مخفى نگاه مىداريم ولى در اعماق قلب ما رسوخ كرده و به حد اعلى سخت و شديد است . نسبت به اسلام و پيروان اسلام تعصب و عناد موروثى كه در ما هست ، باعث مىشود كه در تاريخ تمدن اروپا سهمى را كه مربوط به دانشمندان اسلامى است ، عموما انكار نماييم . بدبختانه از ساليان دراز در ما چنين تلقين كرده‌اند كه تمام علوم و فنون قديمه از يونان و روم سرچشمه گرفته است . بعضيها عار دارند اقرار كنند مسلمانان سبب شده‌اند كه اروپاى مسيحى از حال توحش و جهالت خارج گردد ، لذا آن را مكتوم نگاه مىدارند ولى اين نظر ، به حدى بىاساس و تأسف‌آور است كه به آسانى مىتوان آن را رد نمود . » اتفاقا يك واقعهء بزرگ رخ داد كه باعث شد دانشمندان مسيحى متعصب و ضد اسلام از آن به خوبى بهره بردارند و آن اينكه : چون تركان عثمانى بر دولت يونان

--> ( 2 ) . Petrarque نويسنده و شاعر ايتاليايى ( 1374 - 1304 ميلادى ) . ( 3 ) . تمدن اسلام و عرب ، صفحهء 737 .